19, జులై 2018, గురువారం

puri jagannatha temple history | rathayara


జగన్నాధుని ఉత్సవాలు 

puri jagannatha temple history | rathayara

పహాండీ ఉత్సవం:

ముందుగా రథం పైకి సుదర్శనమూర్తిని తీసుకువచ్చి సుభద్రాదేవి రథంలో పెడతారు. తరువాత ఎవరికి నిర్దేశించిన రథాలలో వారిని ఉంచుతారు. ఈ విధంగా మూలమూర్తులను ఆలయంలో నుంచి బయటకు రథాల దగ్గరకు తీసుకువచ్చే పని కేవలం దయితులుగా చెప్పబడేవారు మాత్రమే. ఇలా తీసుకురావడాన్నే పహాండీ ఉత్సవం ఉంటారు.
హీరాపంచమి:
రథయాత్రలో జగన్నాథుడు గుండీచా మందిరంలో కొలువుతీరిన తొమ్మిది రోజులలో అయిదవ రోజు జరిగే ఒక విచిత్రమైన ఉత్సవాన్నే హీరాపంచమిగా చెప్తారు. ఇది ఆసక్తికరమైన, విలక్షణమైన ముచ్చట. రథయాత్ర అయిదవరోజు అక్కడకు వచ్చిన లక్ష్మీదేవి తనను స్వామితో పాటు ఆలయంలోనికి తీసుకువెళ్లలేదని అలిగి అక్కడ స్వామి వచ్చిన రథాన్ని కొద్దిగా ధ్వంసం చేసి వెళ్లిపోతుంది. లక్ష్మీదేవి పేరుమీద పూజారులే ఈ కార్యక్రమమంతా జరిపిస్తారు. ఈ ఉత్సాహకరమైన ముచ్చటే హీరాపంచమి.

బహుదా యాత్ర:

తిరుగు రథయాత్రనే బహుదాయాత్రగా పిలుస్తారు. ఈ ఉత్సవం మధ్యలో ఒకచోట ఆపి బియ్యం, బెల్లం వంటి పదార్థాలతో చేసిన ఒక తీపి పదార్థాన్ని స్వామికి సమర్పిస్తారు. ఇది స్వామికి మేనత్త అందించే ఆహారంగా నమ్మకం. రథాలు మళ్లీ మూలమందిరాన్ని చేరుకోగానే ముందుగా దేవతామూర్తులకు బంగారు ఆభరణాలతో అలంకరిస్తారు. దీనినే సునావేషగా పిలుస్తారు. అనంతరం పానకం, ఇతర నైవేద్యాలను మట్టిపాత్రలలో తెచ్చి దేవతా మూర్తులకు సమర్పిస్తారు. అవి స్వీకరించిన దేవతామూర్తులు తిరిగి ఆలయంలోనికి చేరుకొని రత్నవేదిక మీద కొలువుతీరుతారు.

రథయాత్ర దర్శన ఫలితం:

రథయాత్రను దర్శించడమే కాదు, దానిని కేవలం మనసులో స్మరించుకున్నా కూడా పూర్వజన్మలో చేసిన పాపాలు ప్రక్షాళనమవుతాయని పురాణాలు చెప్తున్నాయి. రథయాత్ర చేస్తున్న జగన్నాథుడ్ని దర్శిస్తే పునర్జన్మ ఉండదట. ఈ రథోత్సవాన్ని దర్శించడంతోనే గతజన్మలో చేసిన పాపాలన్నీ నశించిపోతాయట. రథోత్సవంలో సాగుతున్న సుభద్రా, బలభద్ర సమేత జగన్నాథుని దర్శించుకున్న వారికి బ్రహ్మహత్యా దోషం అయినా నివృత్తి అవుతుందని పురాణ ఉవాచ. రథోత్సవాన్ని తిలకించినవారికి గంగాస్నాన ఫలితం లభించడంతో పాటు అసంఖ్యాకమైన గోదాన ఫలితం కన్యాదాన ఫలితం, అశ్వమేధయాగ ఫలితం లభిస్తుంది. ఈ రథోత్సవాన్ని కనులార చూడడానికి బ్రహ్మతో సహా దేవతలు తరలి వస్తారని పురాణాలు చెప్తున్నాయి. ఉత్సవం ఆద్యంతం వీక్షించి అనంతరం తిరిగి వెళతారని పురుషోత్తమక్షేత్ర మహత్మ్యం చెప్తోంది. రథోత్సవ సమయంలో ఎవరైతే రథం మీదున్న జగన్నాథునికి పుష్పసమర్పణ చేస్తారో, స్వామిని వింజామరలతో వీస్తారో, తనకు చేతనయిన రీతిలో నృత్య గానాదులతో స్వామిని కీర్తిస్తారో అట్టివారందరూ ఇహలోకంలో సుఖసంతోషాలతో జీవించి సురక్షరంతరం వైకుంఠవాసాన్ని పొందుతారని క్షేత్ర మహత్యంగా తెలుస్తోంది. ఒకవేళ పూరీ క్షేత్రానికి వెళ్లి ఈ రథయాత్ర చూడలేనివారు తమ ఇళ్లలోనే రథయాత్ర జరిగినన్నాళ్లు ఒంటిపూట భోజనం చేస్తూ రక్తిశ్రద్దలతో స్వామిని ఆరాధిస్తే ప్రతిరోజు సాయం సమయంలో శ్రీమన్నారాయణుని దర్శించి నేతితో దీపాలను వెలిగిస్తే సకల సంపదలు చేకూరి అనుకున్న పనులన్ని నెరవేరుతాయని చెప్తారు.

Latest Tollywood news | chit chat with RX100 Director Ajay Bhupathi

Special chit chat with RX100 Director Ajay Bhupathi

Latest Tollywood news | chit chat with RX100 Director Ajay Bhupathi
RX100 యూత్ ని కుదిపేస్తున్న పేరు. టాలివుడ్ లో సంచలనంగా మారిన పేరు. రకరకాల సంచలనాల మధ్య విజయం సొంతం చేసుకున్న అర్జున్‌ రెడ్డిని ఇంకా మర్చిపోనేలేదు. ఇప్పుడలాంటి ఊపుతోనే ఓ రకంగా చెప్పాలంటే అంతకంటే ఎక్కువ జోష్ తోనే వచ్చేసింది RX 100 మూవీ. మరో బోల్డ్ సినిమా. సినిమా టైటిల్‌ తో పాటు పోస్టర్స్‌, టీజర్స్‌ వెరైటీగా, డిఫరెంట్‌గా ఉండటంతో సినిమా మీద భారీ హైప్‌ క్రియేట్ అయ్యింది. దానికి తగ్గట్టుగా చిత్రయూనిట్‌ కూడా తన బోల్డ్ కామెంట్స్ తో టాలివుడ్ ఆడియన్స్ అటెన్షన్ బాగానే గెయిన్ చేసింది. రొటీన్‌ సినిమాలు చూడాలనుకునేవారు మా సినిమాకు రావొద్దంటూ ధైర్యంగా స్టేట్‌మెంట్‌ ఇవ్వటంతో సినిమా మీద అంచనాలు ఇంకా ఇంకా పెరిగిపోయాయి. దానికి తోడూ మూవీ డైరెక్టర్ ది గ్రేట్ రామ్‌ గోపాల్ వర్మ దగ్గర దర్శశిష్యుడాయే. సో... ఇవన్నీ కలిస్తే rx 100. మరి మూవీ మీద అందరి కన్ను పడకుండా ఉంటుందా.... అదంతా సరే అసలీ rx100 పేరేంటి? అదేంటో మూవీ డైరెక్టర్ అజయ్ భూపతి మాటల్లోనే విందాం....

18, జులై 2018, బుధవారం

puri jagannatha temple history | జగన్నాథ రథయాత్ర


రథయాత్రలో విశేషాలు

puri jagannatha temple history | జగన్నాథ  రథయాత్ర
రథయాత్రకు అన్ని ఏర్పాట్లు పూర్తయిన తరువాత పూరీలో శంకర భగవత్పాదులు ఏర్పాటు చేసిన గోవర్ధన మఠ పీఠాధిపతులు వచ్చి స్వామిని దర్శించుకొని వెళతారు. అనంతరం భగవంతుడి ముందు ఎంతటివారైనా సేవకులే అని చెప్పడానికి నిదర్శనంగా పూరీ రాజు వచ్చి మూడు రథాల ముందు కస్తూరి కళ్లాపి జల్లి బంగారు చీపురుతో ఊడుస్తాడు. అనంతరం రథం  త్రాళ్లు లాగి  రథయాత్రను ప్రారంభిస్తాడు. దీనినే 'చెహరాపహారా' అంటారు. తరువాత పండాలు “జై మనిమా..” అంటూ రథయాత్రను కొనసాగిస్తారు. ముందు బలభద్రుని రథం, తరువాత సుభద్రాదేవి రథం, ఈ తరువాత జగన్నాటక సూత్రధారి... చిద్విలాసుడు అయిన జగన్నాథుని రథం లాగుతారు. ఇక అక్కడి నుంచి రథయాత్ర సందోహం మొదలవుతుంది. ఇక అక్కడి నుంచి జై జగన్నాథా... అంటూ నినదిస్తూ వివిధ వాయిద్యాలతో, నృత్య గానాలతో సాగిపోయే జనయాత్ర మరో సాగరఘోషను తలపింపచేస్తుంది. ఇసుకేస్తే రాలని జనసంద్రంతో ప్రధాన ఆలయం నుంచి ప్రారంభమయ్యే రథయాత్ర కేవలం మూడు కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్న గుండీచా ఆలయానికి చేరుకోవడానికి 12 గంటల సుదీర్ఘ సమయం పడుతుంది. జాతి, మత బేధాలు గాని, పేద, గొప్ప తారతమ్యాలుగాని, చిన్న, పెద్ద అంతరాలుగాని లేకుండా ప్రతిఒక్కరూ ప్రత్యక్షంగా పాల్గొనే అవకాశాన్నిచ్చేది రథయాత్ర. రథయాత్ర ప్రారంభ దినం నాడు గుండీచా మందిరానికి చేరుకున్న జగన్నాథుడు ఆ రోజు రాత్రి మందిరం బయటే ఉండి సోదర, సోదరీలతో విశ్రాంతి తీసుకొని ఆ మరునాడు మందిరంలోనికి చేరుకుంటాడు. అప్పటి నుండి తొమ్మిదిరోజులు గుండీచా మందిరంలోనే కొలువుతీరి భక్తులకు దర్శనమిస్తాడు సోదరీ, సోదర సమేతుడైన జగన్నాథుడు.

తలకింత:

ఈ యాత్రలో లక్షలాదిగా వచ్చే ప్రజలు ఎక్కడ ఒకింత చోటు దొరుకుతుందా అక్కడ చేరి స్వామిని దర్శిద్దామా అన్న ఆత్రంతో ఉంటారు. ఏ ఇంటి మేడ చూసినా జనాలతో క్రిక్కిరిసి ఉంటుంది. ఇదే అదనుగా అక్కడ రథయాత్ర జరిగే ప్రాంతంలో ప్రతి ఇంటివారు తమ ఇంటి మేడలను, మిద్దెలను ఎక్కి చూడడానికి అద్దెను కూడా వసూలు చేస్తారు. ఒకొక్క మనిషికి ఇంత అని రుసుమును వసూలు చేస్తారు.

రధయాత్రలో వింత ఆచారాలు:

puri jagannatha temple history | జగన్నాథ  రథయాత్ర
జగన్నాథుని రథయాత్రలో ఎన్నో విచిత్రమైన, వింతైన ఆచారాలు కనబడతాయి. రథయాత్రలో ఒక్కోసారి ఎంత ప్రయత్నించినా రథం కొంచెం కూడా ముందుకు కదలదట. అలాంటప్పుడు రథయాత్రలో ఏదో తెలియని పొరపాటు జరిగి ఉంటుందని భావించి, జరిగిన పొరపాటేదైనా తమను క్షమించమని వేడుకుంటూ
రధం ముందు కొబ్బరికాయలు కొడతారట. అప్పుడు రథం ముందుకు కదులుతుంది. అన్నిటికంటే ముఖ్యంగా ఉత్సవంలో స్వామి రథం మీద అసభ్యపదజాలంతో స్వామిని దూషిస్తూ ఉండే ఒక మనిషి ఉంటాడట. ఆ వ్యక్తి స్వామిని ఉద్దేశించి అసభ్యమైన మాటలతో పాటలు పాడుతూ ఉంటే స్వామి రథం మరింత ఉత్సాహంగా ముందుకు సాగుతుందనే అభిప్రాయంతో అనాటి రాజులు ప్రత్యేకంగా ఒక వ్యక్తిని నియమించేవారట. ఆ వ్యక్తినే 'ధక్కువాడు' అని పిలుస్తారు. కేవలం ఈ రకమైన పాటలు పాడడానికే దక్కువాడు ఉద్దేశించబడి ఉంటాడు. ఉత్సవంలో ఈ ధక్కువాడు అలగడం, అతడిని అందరూ బ్రతిమాలడం కూడా ఒక ఆనవాయితీగా ఉండేదట అప్పట్లో అయితే దీని వెనుక మరో కథనాన్ని చెప్తారు పెద్దలు. ఎప్పుడో కొన్ని దశాబ్దాల క్రితం ఒక నిరుపేద భక్తుడు స్వామిని నమ్ముకొని జీవిస్తూ ఉండేవాడు. ఎంతగా స్వామిని నమ్ముకున్నా జగన్నాథుడు అతడిని కరుణించకపోవడంతో బాధపడిన ఆ భక్తుడు స్వామి మీద ఆగ్రహించి, దుఃఖంతో, అసహాయతతో కూడిన ఆగ్రహంతో రథయాత్ర సమయంలో స్వామి రథం ముందు నిలబడి ,స్వామిని ఉద్దేశించి ఒరియా భాషలో "ఓ జగన్నాథా..! నీవు కరుణామయుడవంటారే! భక్తులకు ఎల్లవేళలా అండగా ఉంటావంటారే..! నిరంతరం నీ భక్తులను కంటికి రెప్పలా కాపాడతావంటారే..! మరి అహర్నిశలూ నేను నిన్నే నమ్ముకున్నాను. నీవు తప్ప మరో దైవాన్ని తలచుకొని ఎరగను. నీవు తప్ప మరో దైవాన్ని తలచుకొని ఎరుగను. మరి నన్నెందుకు నీవు కరుణించవు? నేను నీకు చేసిన పూజలు, జపాలు చాలలేదా? లేక నీవు నిజంగా అందరూ అంటున్నట్లు భక్తులను ఆదుకునేవాడివి కాదా?" అంటూ వివిధ రకాలుగా కఠినమైన మాటలతో నిందించాడట. అప్పటి నుండి అదొక సంప్రదాయంగా మారి, రానురాను శృతిమించి రాగాన పడినట్లు నిందారోపణలు, దారితప్పి అసభ్యతకు దారితీసి అదే ఢక్కువాడి సంప్రదాయంగా మారినట్లు ఒక కథనం.

నేటి విశేషం | great fire of rome



రోమ్ఈ తగలబడిపోతుంటే ఫిడేల్ వాయించుకున్న నీరో చక్రవర్తి 

Today importance | Great fire of Rome
Great fire of rome 
జూలై 18. ఈ రోజు ప్రంపంచ చరిత్రలో మరచిపోలేని రోజు.1964 సంవత్సరంలో సరిగ్గా ఇదే రోజు అంటే జులై 18 న అగ్ని ప్రమాదం జరిగి రోమ్ లో చాలా భాగం తగలబడిపోయింది. అదే Great fire of rome. ఆ రోజు రాత్రి మొదలైన మంటలు 5 రోజుల వరకు చల్లారలేదట. రోమ్ లోని 14 ప్రాంతాల్లో 4 ప్రాంతాలు పూర్తిగా భస్మమయి పోయాయి. మరో ఏడూ ప్రాంతాలు కూడా తీవ్రంగా దెబ్బతిన్నాయట. ఈ విషయం గురించే ఓ పక్కన రోమ్ తగలబడిపోతుంటే నీరో చక్రవర్తి హాయిగా ఫిడేలు వాయించుకుంటూ ఉన్నాడని అంటుంటారు. నిజానికది ఫిడేలు కాదు. లైర్ అనే వాద్యమట. అప్పటికింకా ఫిడేలు రూపొందలేదట. రోమన్ చరిత్రకారుడు టాసిటస్ రాసినదాని ప్రకారం .... చూస్తె అప్పటి రోమ్ చక్రవర్తి నీరో ఓ పక్క నగరం తగలబడిపోతుంటే తన అంతఃపురంలో కూచుని లైర్ వాయించుకుంటూ పాటలు పాడుకుంటూ ఉన్నాడట. దీన్నే గ్రేట్ ఫైర్ ఆఫ్ రోమ్ గా ప్రసిద్ధి చెందింది.
క్రీ.శ.64 జూలై 18. న రోమ్ నగరం తగలబడిపోయిన రోజు. ఇళ్లు, భవంతులు అన్నీ బూడిద కుప్పలయ్యాయి. వరసగా ఐదు రోజులు మంటలు ఎగిసి పడుతూనే ఉన్నాయట. నీరో చక్రవర్తే ఈ దారుణానికి పూనుకున్నాడని అంతా అనుకున్నారు. డోమస్ ఆరియా అనే మహా అద్భుత రాజప్రాసాదాన్ని నిర్మించేందుకు నీరో ఈ దారుణానికి ఒడిగట్టాడంటారు.
ఓ పక్క నగరమంతా తగలబడిపోతుంటే నీరో మాత్రం ‘లైర్’ అనే వాద్యాన్ని వాయించడంలో మునిగిపోయాడట.  

17, జులై 2018, మంగళవారం

Puri jagannath temple history | జగన్నాథ రథయాత్ర


జగన్నాధుని ఉత్సవాలు

Puri jagannath temple history
జగన్నాథ రథయాత్ర 
జగాలనేలే జగన్నాధుని ఉత్సవాల విషయానికి వస్తే.. ఆ పరమాత్మకు ఉత్సవాలకే కొదవా! ఎన్ని ఉత్సవాలు.. మరెన్ని పండుగలు.. ఇంకెన్ని పర్వాలు.. జగన్నాధుని ఉత్సవాల విషయంలో ఒక నానుడి ఉంది. సంవత్సరంలో పన్నెండు నెలల్లో పదమూడు ఉత్సవాలని!ఈ నయనపథగామికి ప్రతిరోజు ఉత్సవమే! ఈ ఉత్సవాలన్నింటిలోకి ముఖ్యంగా చెప్పుకోవలసినవి దేవస్నాన పూర్ణిమ, రథయాత్రలు, శయనయాత్రలు, దక్షణాయన ఉత్సవాలు, పార్శ్వ పరివర్తన, దేవ ఉధ్యాపన, ప్రావణ షష్టి, పుష్య విశాఖ, మకరసంక్రాంతి, డోలోత్సవం, దమనక చతుర్దశి, అక్షయ తృతీయ. అయితే వీటిలో కూడా చెప్పుకోతగినది, ప్రపంచ ప్రసిద్ది చెందినది మాత్రం రథయాత్ర.

రథయాత్ర:

Puri jagannath temple history
పూరీ అనగానే.. జగన్నాథుని పేరు వినగానే వెంటనే జ్ఞాపకం వచ్చేది రథయాత్ర. ఆలయంలో తన సమీపానికి రాలేని ప్రజానీకం కోసం ఆ పరంధాముడు తానే స్వయంగా కదలి వచ్చే ఉత్సవం రథయాత్ర. ప్రతి సంవత్సరం ఆషాఢమాసంలో జరిగే రథయాత్రను ప్రపంచమంతా ఆసక్తిగా తిలకిస్తుంది. ఈ రథయాత్రనేమహావేదీ మహెూత్సవం'గా పురాణాలు వర్ణించాయి. ఈ ఉత్సవాలనేఘోషయాత్రలు', 'గుండీచా యాత్రలు'గా కూడా వర్ణిస్తారు. రథయాత్రకు సంబంధించిన విషయంలో అంటే ఎప్పుడు చేయాలి.. ఎలా చేయాలి.. ఇత్యాది విషయాలు, సంగతులు అన్నీ కూడా సాక్షాత్తు విష్ణుమూర్తే స్వయంగా ఇంద్రద్నుమ్న మహారాజుతో చెప్పాడని పురాణాలు చెప్తున్నాయి. సాధారణంగా ఆలయాలలో రథోత్సవాలలో ఉత్సవమూర్తుల్ని ఊరేగిస్తారు. కాని ఇక్కడ ప్రధాన మూర్తులే ఊరేగడం జరుగుతుంది. ప్రతి ఆలయంలోనూ రథం స్థిరంగా ఉంటుంది. ఉత్సవాల సమయంలో ఆ రథాన్నే ఉపయోగిస్తారు. కాని పూరీ జగన్నాథుడి తేరు తీరే వేరు. రథయాత్రకు సరిగ్గా అరవై రోజుల ముందు వైశాఖ బహాళ విదియనాడు రథ నిర్మాణానికి కావలసిన కలపను సేకరించవలసిందిగా పూరీ మహారాజు ఆదేశిస్తాడు. సామంతరాజైన దనపల్లా రాజు నేతృత్వంలో వృక్షాల సేకరణ చేసిన బ్రాహ్మణులు, దయిత నాయకులు వాటికి తగిన శాంతులు చేసి వాటిని 1072 ముక్కలుగా ఖండించి పూరీకి తీసుకువస్తారు. అలా తీసుకువచ్చిన వృక్షపు ముక్కలతో అక్షయతృతీయ నాడు రథ నిర్మాణాన్ని ప్రారంభిస్తారు. అత్యంత కఠినమైన నియమనిష్టలతో రథాల నిర్మాణం జరుగుతుంది. రథోత్సవం అనంతరం ఆ రథాలను మళ్లీ విడగొట్టేస్తారు. అలా విడగొట్టిన చెక్కను విక్రయిస్తారట. ఆ చెక్కలను కొనుక్కొని ఇళ్లకు సింహద్వారాలుగా కట్టుకొని అది తమకు శుభాన్నిస్తుందని నమ్ముతారెంతోమంది.

నందిఘోష్:

నలభై అయిదు అడుగుల ఎత్తుతో జగన్నాథుడి రథం తయారుచేయబడుతుంది. ఇదే 'నందిఘోష్. దీనికి పదహారు చక్రాలుంటాయి. ఇవి షోడశకళలను సూచించేవిధంగా ఉంటాయి. రథాన్ని ఎర్రటి చారలు కలిగిన పసుపు వస్త్రాలతో అలంకరిస్తారు. రథం పైన అమర్చిన విజయధ్వజాన్ని త్రైలోక్యమోహిని అంటారు. ఈ రథసారథి దారుకుడు. రథంలో వరాహస్వామి, గోపీకృష్ణుడు, నరసింహుడు, నవరుద్రులు, ఇంద్రుడు, బ్రహ్మదేవుడు, సప్తర్షులు కొలువుతీరి ఉంటారు. వీరే దుష్టశక్తుల నుండి రథాన్ని కాపాడే పార్శ్వదేవతలు.

తాళధ్వజ్:

బలభద్రుడి రథం నలభై నాలుగు అడుగుల ఎత్తుతో చతుర్ధశ మన్వంతరాలను సూచించే, పధ్నాలుగు చక్రాలతో ఉంటుంది. దీని పేరు తాళధ్వజ్. దీనినే ధర్మరథమని కూడా చెప్తారు. రథసారధి మాతలి. ఎర్రటి చారలున్న నీలిరంగు వస్త్రంతో రథాన్ని అలంకరిస్తారు. గణేశుడు, కార్తికేయుడు, సర్వమంగళ, ప్రళంబోయ, మృత్యుంజయుడు, నటేశ్వరుడు, శేషదేవుడు, రుద్రుడు మొదలయిన వారు రథాన్ని రక్షిస్తూ ఉంటారు. రథంపై హలధ్వజం రెపరెపలాడుతుంది.

పద్మధ్వజ్:

సుభద్రాదేవి రథం 43 అడుగుల ఎత్తుతో ద్వాదశమాసాలకు గుర్తుగా పన్నెండు చక్రాలతో ఉండే పద్మధ్వజం. దీనినే దేవదళ్ అని కూడా పిలుస్తారు. ఎర్రటిచారలున్న నల్లటి వస్త్రంతో రథాన్ని అలంకరిస్తారు. రథసారథి అర్జునుడు. రథంపై పద్మధ్వజం ఉంటుంది.